Veel organisaties hebben een verkeerd beeld van cybersecurity: het zou duur zijn en ingewikkeld, en ze denken dat ze niet interessant zijn voor criminelen. Dat is een klassieke denkfout. Ook de eenvoudigste gegevens kunnen worden gestolen en doorverkocht, met alle gevolgen van dien. En criminelen hoeven je niet eens op het oog te hebben: of je nu tien medewerkers hebt of een multinational bent, een lek wordt gevonden en misbruikt.
Daarom adviseren we vijf fundamentele acties, zoals beschreven in de eerste editie van Het Digitale Kompas. Heb je deze ingericht, dan ben je al een stuk veiliger dan de meeste organisaties.
Actie 1: veilig omgaan met inloggegevens
Een wachtwoord alleen is geen beveiliging meer. Criminelen hebben toegang tot miljarden gestolen wachtwoorden en testen die automatisch op andere diensten.
- Verplicht tweestapsverificatie (2FA) op alle belangrijke accounts: e-mail, boekhouding, CRM en cloudopslag. Ondersteunt een dienst passkeys, dan is dat nog beter.
- Gebruik een wachtwoordmanager voor unieke, sterke wachtwoorden. Zelfs een wachtwoordenboekje is beter dan overal hetzelfde wachtwoord.
- Wees standaard argwanend en eis verificatie voordat je toegang geeft, ook aan leveranciers en externe partijen.
Verdieping: Wachtwoordbeleid dat wél werkt.
Actie 2: back-ups, je plan B
Ransomware versleutelt je bestanden en criminelen eisen losgeld. Met een recente, veilige back-up kun je weer aan het werk zonder te betalen. Maar een back-up is geen back-up als je hem niet kunt terugzetten.
- Stel automatische back-ups in van alle belangrijke systemen en bestanden.
- Bewaar een offline back-up die los staat van je netwerk.
- Test regelmatig of je back-up werkt en of je hem echt kunt terugzetten.
- Versleutel je back-ups.
Verdieping: Back-ups: waarom OneDrive geen back-up is en Ransomware: hoe criminelen je organisatie digitaal gijzelen.
Actie 3: updates en patches, sluit de achterdeur
De meeste aanvallen misbruiken bekende kwetsbaarheden waarvoor allang een oplossing bestaat. Toch worden updates vaak maandenlang uitgesteld. Een kwetsbaarheid die niet is gedicht, is een openstaande achterdeur.
- Schakel automatische updates in voor alle software en apparaten.
- Gebruik geen software meer waar geen updates voor komen, zoals oude versies van Windows.
- Houd bij welke software en apparaten er in je organisatie in gebruik zijn, zodat niets onbeschermd blijft.
Verdieping: Software-updates: pak de regie voordat aanvallers dat doen.
Actie 4: e-mailbeveiliging, inkomend én uitgaand
E-mail is nog altijd het belangrijkste aanvalskanaal. En het risico zit niet alleen in wat binnenkomt: als criminelen jouw domein misbruiken, schaden ze je klanten en je reputatie.
- Stel SPF, DKIM en DMARC in, zodat niemand zomaar namens jouw domein kan mailen. Met de gratis domeincheck zie je hoe jouw domein ervoor staat.
- Laat inkomende mail automatisch scannen op verdachte bijlagen en links.
- Train medewerkers in het herkennen van verdachte mail, ook CEO-fraude en factuurfraude.
Verdieping: Van none naar reject en Factuurfraude in vier fasen.
Actie 5: veilig gedrag als dagelijkse gewoonte
Gedragsverandering bereik je niet met een eenmalige training of een jaarlijkse phishingtest. Veilige keuzes moeten de standaard worden. Cybersecurity is geen IT-probleem, maar een onderwerp voor de hele organisatie.
- Maak digitale veiligheid onderdeel van de cultuur, niet iets dat ‘IT regelt’.
- Betrek medewerkers actief en maak ze medeverantwoordelijk.
- Zorg voor een meldcultuur zonder schuldvraag, zodat iedereen verdachte situaties direct durft te melden.
- Blijf herhalen en oefenen, bijvoorbeeld met regelmatige checks en realistische scenario’s.
Waar sta jij?
Je hoeft geen expert te zijn. Je moet alleen zorgen dat de basis op orde is. Toets je organisatie met de checklist uit Het Digitale Kompas, of doe de gratis Cybercheck.
Meer in Het Digitale Kompas
Een uitgebreide versie met toelichting bij elke actie, en nog veel meer praktische tips, lees je in de eerste editie van Het Digitale Kompas.
Download Het Digitale Kompas, editie 1
Het Digitale Kompas, editie 1
Download pdf